UVB en UVI meters.

Waarom is het meten van UVB en de UVI belangrijk?

 

In een terrarium werken we met een niet natuurlijke toestand om onze dieren toch de zo belandrijke UVB te kunnen geven. UVB is namelijk een deel van het onzichtbare licht dat nodig is voor een veilige vorming van het hormoon Vitamine D3. Dit heeft ieder lichaam nodig voor een goede ontwikkeling van het skelet en tal van andere lichaamsprocessen.

Omdat UVB door gewoon vensterglas wordt weggefilterd zijn we voor terraria in huis aangewezen op kunstmatige lichtbronnen. Deze lichtbronnen kunnen door hun afmeting (de zon is namelijk veel groter en intenser)  nooit zo veel UVB afgeven als ze zonidentiek licht zouden afgeven. Daarom is het percentage UVB in lampen vele malen groter dan in het natuurlijke zonlicht. Oftewel: Als de lamp niet groter kan, dan moet je de intensiteit vergroten.

De kunst van het maken van een goede UVB lamp is dus er voor te zorgen dat de dieren onder vergelijkbare hoeveelheden UVB zitten als in de natuur.
Om te weten hoeveel UVB een lamp op enig moment afgeeft moet je daarom dat kleine gedeelte van het lichtspectrum kunnen meten. Dit doe je met een UVB-meter die je vertelt hoeveel microwatt UVB per vierkante centimeter van de lichtstraling tussen de 298 en 305 nanometer de lamp afgeeft. Afhankelijk van de diersoort zal de benodigde hoeveelheid mW/cm2 variëren. Europese dieren krijgen in de natuur namelijk minder licht dan tropische dieren. Gegevens over de lokale hoeveelheid UVB zijn op de verschillende weersites eenvoudig te vinden. Op die manier is de keuze voor de juiste lamp en afstand tot het dier met een UVB meter goed te bepalen.

In de loop der tijd gaan UVB lampen minder UVB afgeven doordat zich metaaldeeltjes aan de binnenkant van de lamp gaan afzetten. Om deze veroudering te kunnen controleren is het verstandig om eens in de zoveel tijd de lamp weer te (laten) meten.Zodoende kun je bijhouden wanneer het tijd is om de lamp te vervangen.

 

Dan is er nog een andere UV meter. Deze zogenoemde UV-Index meter meet geen exacte waarde aan zonlicht. Om ons te vertellen wanneer en in hoeverre we ons moeten gaan beschermen tegen de zon in de buitenlicht is er door gezondheidsinstanties wereldwijd een advies ingesteld wanneer zonkracht gevaarlijk kan zijn.
Dit is een complexe berekening van het totale gebied van UVB en UVA tussen de 280 en 400 nanometer.
Omdat alle delen van het lichtspectrum in deze range een verschillende invloed hebben op onze huid wordt er een gewogen gemiddelde genomen. Het UVB deel wordt minder zwaar meegeteld dan bijvoorbeeld het specifieke UVA deel dat meer huidkanker veroorzaakt. Uit deze berekening komt een getal tussen de 0 en 15. Nul betekent geen zonnekracht, 15 betekent dat je er alles aan moet doen om je huid tegen verbranding te beschermen.
Omdat weersomstandigheden, hellingshoek van het terrein, ondergrond, bewolking, smog en de tijd van de dag de uitkomst van de som beïnvloeden is er dus niet altijd een vaste UVI waarde per plaats. Daarom worden deze UVI waarden dagelijks gepubliceerd op de verschillende weersites.

Voor de dieren in terraria is het meten van de UVI als er een juiste UVB waarde is, in eerste instantie niet zo belangrijk. Immers, een te hoge of lage UVB afgifte zal de UV index vanzelfsprekend beïnvloeden en er zal geen dagelijks verschil zijn in de afgifte van de UVB en UVA in het terrarium.

Waarom dan toch een UVI meter?
Als namelijk de UV index in het terrarium gelijkwaardig is aan de natuurlijke omstandigheden van het dier, dan blijk uit vergelijking van de UV Index en de Vitamine D3 waarden in het bloed dat deze vrijwel parallel lopen vorming van Vitamine D3. De UV-index meter blijkt dus, onbedoeld, ook te gebruiken om de D3 waarde te monitoren.